SAMBASEYYA JATAKA

SAMBASEYYA JATAKA

Tại kinh đô Lati, dưới triều đại của vua Brahmadatta, có một vị Bồ Tát tái sinh làm một con khỉ. Bồ Tát sở hữu một bộ lông trắng tuyệt đẹp, mềm mại như tơ và có một sức khỏe phi thường. Ngài sống trong một khu rừng già, nơi có rất nhiều loài động vật sinh sống.

Trong khu rừng này, có một con cọp hung dữ, luôn rình rập để săn bắt các con vật yếu hơn. Con cọp này rất gian xảo và luôn tìm cách lừa gạt để đạt được mục đích của mình.

Một ngày nọ, con cọp nhìn thấy con khỉ trắng với bộ lông tuyệt đẹp. Nó thèm thuồng nghĩ: “Nếu ta có được bộ lông trắng này, ta sẽ trở nên lộng lẫy và oai phong biết bao. Mọi loài sẽ kính sợ ta hơn.” Với ý nghĩ đó, con cọp bắt đầu lên kế hoạch để lừa con khỉ.

Con cọp tìm đến chỗ con khỉ và giả vờ thân thiện: “Ôi, bạn khỉ trắng xinh đẹp! Hôm nay tôi đến đây không phải để làm hại bạn, mà để ngỏ lời mời bạn đến dự một bữa tiệc linh đình do tôi tổ chức.”

Con khỉ trắng, với bản tính hiền lành và chưa từng bị lừa gạt, lễ phép hỏi: “Thưa ngài Cọp, tôi rất vinh dự được ngài mời. Nhưng tôi không hiểu, tại sao ngài lại mời tôi đến dự tiệc? Ngài thường không thích những loài nhỏ bé như chúng tôi.”

Con cọp cười giả lả: “À, bạn chưa biết đó thôi. Hôm nay là ngày đặc biệt, tôi muốn mời tất cả bạn bè đến chung vui và chia sẻ niềm hạnh phúc. Đặc biệt, tôi rất ngưỡng mộ bộ lông trắng tuyệt đẹp của bạn. Tôi muốn ngắm nhìn nó thật kỹ và mời bạn đến làm khách danh dự của buổi tiệc.”

Con khỉ ban đầu còn hơi nghi ngờ, nhưng trước những lời lẽ ngọt ngào và sự tỏ ra thân thiện của con cọp, nó dần tin tưởng. Tuy nhiên, nó vẫn cẩn thận hỏi: “Vậy tiệc sẽ diễn ra ở đâu thưa ngài?”

Con cọp chỉ tay về phía một cái hang tối sâu trong rừng: “Bữa tiệc sẽ diễn ra trong hang đá kia. Nơi đó rất an toàn và ấm áp.”

Con khỉ nghe xong, trong lòng vẫn còn một chút băn khoăn. Nó nhớ lời mẹ dặn: “Đừng bao giờ tin lời con cọp, chúng luôn hiểm ác và gian xảo.” Tuy nhiên, sự tò mò và mong muốn được thể hiện mình trong một bữa tiệc danh dự đã khiến nó quên đi lời cảnh báo.

Con khỉ trả lời: “Thưa ngài, hang đá nghe có vẻ hơi tối và ẩm thấp. Liệu chúng ta có thể tổ chức bữa tiệc ở một nơi nào đó thoáng đãng hơn, ví dụ như trên một cành cây lớn, dưới ánh nắng mặt trời không ạ?”

Con cọp nghe vậy, trong lòng thầm đắc ý vì con khỉ đã không nhận ra ý đồ của mình. Nó cố gắng che giấu sự thất vọng và nói: “Ôi bạn hiền, hang đá đó là nơi tôi đã chuẩn bị rất nhiều thức ăn ngon cho mọi người. Ở ngoài trời, gió sẽ thổi bay hết đồ ăn mất. Nhưng nếu bạn không thích, tôi sẽ cố gắng sắp xếp một nơi khác…”

Con khỉ vẫn giữ thái độ lịch sự nhưng kiên quyết: “Thưa ngài, tôi nghĩ việc tổ chức ở nơi thoáng đãng sẽ tốt hơn. Nếu ngài có nhiều đồ ăn ngon, chúng ta có thể mang ra ngoài và cùng nhau thưởng thức. Tôi tin rằng mọi người sẽ vui vẻ hơn khi được ngồi dưới ánh nắng mặt trời.”

Con cọp nhận ra kế hoạch ban đầu của mình đã bị lộ. Nó biết rằng nếu tổ chức ở ngoài trời, nó sẽ không thể dễ dàng tấn công con khỉ. Nó bèn thay đổi chiến thuật. Con cọp giả vờ suy nghĩ một lúc rồi nói: “Bạn nói cũng có lý. Vậy thì… tôi sẽ dẫn bạn đến một nơi khác. Nơi đó có một cái cây rất cao, trên đỉnh có một cái giếng cổ. Tôi nghe nói trên đó có rất nhiều trái cây ngon. Chúng ta cùng nhau lên đó hái trái cây rồi tổ chức tiệc nhé?”

Con khỉ ban đầu rất hào hứng với ý tưởng này. Nó nghĩ: “Thật tuyệt vời! Vừa được ăn trái cây ngon, vừa được dự tiệc.” Nhưng rồi, nó lại nhớ đến một câu chuyện mà nó từng nghe. Câu chuyện kể về một con cọp đã lừa một con nai lên đỉnh một cái cây để rồi đẩy nó xuống và ăn thịt.

Con khỉ khẽ lắc đầu: “Thưa ngài, tôi không chắc lắm về việc leo lên cây cao như vậy. Bộ lông của tôi rất đẹp và tôi sợ nó sẽ bị dính bẩn hoặc bị rách khi leo trèo. Hơn nữa, nếu tôi leo lên cao như vậy, sẽ rất nguy hiểm. Tôi xin phép không tham gia chuyến đi này.”

Con cọp nghe vậy, tức giận đến sôi gan. Nó nhận ra rằng con khỉ này không hề ngốc nghếch như nó tưởng. Mọi kế hoạch của nó đều bị con khỉ nhìn thấu. Con cọp không thể kìm nén được sự tức giận, nó lộ nguyên hình là một kẻ săn mồi: “Ngươi tưởng ngươi thông minh lắm sao, con khỉ ngu xuẩn? Ngươi dám từ chối lời mời của ta? Ngươi có biết ta là ai không?”

Nói rồi, con cọp lao vào tấn công con khỉ. Nhưng con khỉ, nhờ sự cảnh giác và trí thông minh của mình, đã nhanh chóng nhảy thoắt lên một cành cây cao, thoát khỏi nanh vuốt của con cọp.

Con cọp tức tối gầm lên, nhưng nó không thể làm gì được con khỉ đang ở trên cao. Con khỉ nhìn xuống con cọp đang giận dữ và nói: “Thưa ngài Cọp, ngài đã cố gắng lừa dối tôi hết lần này đến lần khác. Nhưng tôi sẽ không bao giờ tin lời ngài nữa. Ngài là kẻ gian xảo và nguy hiểm. Tôi khuyên ngài nên thay đổi cách sống của mình, sống lương thiện và trung thực thì hơn.”

Nói rồi, con khỉ an toàn rời khỏi đó. Con cọp, vì kế hoạch thất bại và bị con khỉ mắng cho một trận, cảm thấy vô cùng nhục nhã. Từ đó trở đi, con cọp không dám tìm cách lừa gạt con khỉ trắng nữa. Nó biết rằng con khỉ này rất thông minh và không dễ bị lừa.

Về phần con khỉ, nó tiếp tục sống cuộc đời bình yên trong rừng, luôn giữ vững sự cảnh giác và trí tuệ của mình. Nó hiểu rằng, vẻ đẹp bên ngoài chỉ là phù du, còn sự thông minh và lòng trung thực mới là điều quan trọng nhất.